Monday, April 9, 2012

Pilihanraya di Malaysia?

Bismillah..asif sudah lama tidak menukilkan sesuatu di sini. (berhabuk dan bersawang di sana-sini) Ibarat pernah murabbi Ustaz Nasruddin nasihatkan, "kalau tak update blog, baik tutup je..."


Anyway, ana ingin kongsikan sedikit info yang diperoleh dari sini. (read on your own risk)

Antara perkara utama yang dapat diambil dari penjelasan artikel tersebut, jelas memberi maksud:

1. Pilihanraya merupakan sesuatu yang tidak dapat dielakkan menjadi 'senjata' kepada kerajaan yang memerintah untuk mengekalkan kuasa sekalipun mereka sudah tidak menjadi pilihan rakyat. Bagaimana? Di sini sistem pilihanraya menjadi persoalan penting. Sebelum itu, penting untuk kita fahami perbezaan di antara kerajaan memerintah dengan parti politik. Di Malaysia, sistem yang diamalkan ialah sistem demokrasi yang membolehkan rakyatnya memilih pemimpin yang mereka inginkan. Namun, pendedahan di atas seolah-olah tidak memungkinkan impian majoriti rakyat Malaysia untuk melihat pemimpin dari parti pembangkang (now) menguasai kerajaan (soon).

2. Ilusi demokrasi Barisan Nasional

Mari kita teliti jadual di bawah bagi menghuraikan satu persatu misteri keadilan pilihanraya di Malaysia:


Persoalan pertama untuk minda dan akal yang sihat, mengapa parti komponen Pakatan Rakyat dipisahkan, tetapi Barisan Nasional tidak?

Sekarang, mari kita lihat kiraan sebenar berdasarkan jumlah undian popular dan jumlah kerusi dewan rakyat:

Klik sini

Lupakan mengenai sedikit perbezaan dari segi angka dengan sumber SPR, tetapi berikan fokus kepada table yang ketiga, iaitu perbandingan jumlah undian popular dengan jumlah kerusi Dewan Rakyat. Sekarang cuba anda fikir, pada PRU 12, hanya 1% membezakan jumlah undi yang diperoleh Barisan Nasional dengan Pakatan Rakyat. Ya, jika dinilai dari segi undian popular, kemenangan Barisan Nasional adalah amat tipis sekali. Akan tetapi, mengapa dengan kemenangan yang sebegitu tipis ini, Barisan Nasional masih boleh membentuk kerajaan dengan majoriti mudah walaupun dinafikan majoriti 2/3?

3. Strategi, Taktik, dan Magik

Negara sudah lebih dari 54 tahun merdeka, dan parti pemerintah pasca merdeka adalah parti yang sama. Selama tempoh ini, pastinya pelbagai strategi telah diambil kira dan diaplikasikan bagi memastikan mereka terus berkuasa. Sebagaimana yang telah dibincangkan, Barisan Nasional mempunyai advantage yang begitu besar dalam pilihan raya, menyebabkan adalah agak mustahil untuk mereka ditumbangkan. Jadi, bagaimanakahadvantage ini boleh dimiliki oleh Barisan Nasional?

Jawapannya mudah. Advantage ini dimiliki melalui dua sebab utama, iaitu (1) sedikit percaturan basic math dan (2) kelonggaran doktrin pengasingan kuasa di Malaysia. Mari kita huraikan sebab yang kedua dahulu, iaitu mengenai kelonggaran doktrin pengasingan kuasa. Sebagaimana yang anda sudah sedia maklum, kuasa pemerintah di Malaysia terbahagi kepada tiga badan, iaitu eksekutif, legislatif, dan judisiari. Kelemahannya pula, istilah pengasingan kuasa itu hanya pada nama sahaja, kerana ketiga-tiga badan ini sebenarnya berfungsi secara relatif, terutamanya di bawah kuasa Yang di-Pertuan Agong.

Melalui sistem yang sebegini, kelebihan parti pemerintah adalah mereka mempunyai akses terhadap ketiga-tiga badan tersebut. Kuasa eksekutif yang dimiliki oleh Perdana Menteri membolehkan beliau mendapat akses terhadap Suruhanjaya Pilihan Raya. Memang benar bahawa menurut Perlembagaan, anggota SPR dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong dengan Majlis Raja-raja, akan tetapi, menurut Perlembagaan juga Yang di-Pertuan Agong tidak boleh bertindak sendiri dan mesti mendapatkan nasihat Perdana Menteri dalam semua perkara.

Sekarang anda boleh bayangkan situasi ini, sejauh manakah ketelusan pilihan raya sekiranya parti pemerintah mempunyai akses terhadap suruhanjaya yang menguruskan dan menentukan daftar pemilih dan proses penyempadanan semula? Ya, kunci kepada jaminan kejayaan Barisan Nasional dalam pilihan raya adalah akses mereka dalam proses daftar pemilih dan penyempadanan semula. Ini pastinya adalah advantage kepada Barisan Nasional, dan sekarang kita akan meninjau bagaimana dengan kelebihan ini dan sedikit percaturan basic math menjamin Barisan Nasional mendapat majoriti kerusi di Dewan Rakyat.

Untuk memahami strategi ini, terdapat beberapa terminologi yang perlu anda fahami, iaitu gerimander (wiki), wasted vote (wiki), first-past-the-post voting (wiki), dan malapportionment(wiki). Gerimander merupakan taktik yang digunakan oleh Barisan Nasional bagi memperalatkan SPR dalam proses penyempadanan semula, di mana proses penyempadanan semula dilakukan untuk memastikan kemenangan calon parti tersebut di sesebuah bahagian.

Tambahan lagi, bagi memastikan gerimander ini berfungsi, SPR dengan sesuka hati memindahkan pemilih dari kawasan mereka. Buktinya, menurut Penyata Minoriti Jawatankuasa Pilihan Khas baru-baru ini, di antara bulan Mac dan suku ketiga 2011, SPR telah memindahkan seramai 31,294 pemilih keluar dari kawasan pilihanraya DUN dan Parlimen dimana mereka mengundi pada PRU 12 tanpa keizinan mereka (baca di sini). Persoalannya, untuk tujuan apa kalau bukan demi memberi advantage kepada calon-calon Barisan Nasional?

Sebab inilah jumlah pemilih di bahagian-bahagian pilihan raya adalah sangat tidak setara. Taktik ini tidak mustahil untuk dilakukan kerana Malaysia mengamalkan sistem first-past-the-post voting, di mana calon yang menang adalah calon yang mendapat undi tertinggi. Kelemahan sistem ini pula adalah ianya akan meningkatkan jumlah wasted vote. Sebelum saya terangkan, sila lihat jadual di bawah:


Anda boleh lihat sendiri bagaimana perbezaan angka yang begitu ketara antara kedua-dua bahagian tersebut. Ini dinamakan sebagai malapportionment. Logiknya, setiap undi daripada pemilih di P.55 Lenggong adalah hampir sekali ganda nilainya berbanding dengan undi daripada pemilih P. 56 Larut. Hal ini berlaku kerana, sebagaimana yang telah dibincangkan tadi, sistem ini mementingkan jumlah kerusi berbanding dengan jumlah undi. Jadi dengan perbezaan yang begitu ketara dalam jumlah pemilih antara sebuah bahagian dengan bahagian yang lain, adilkah sistem ini?

Keadaan ini yang membolehkan Barisan Nasional menguasai 63% daripada jumlah kerusi di Parlimen walaupun pada hakikatnya, peratusan undian popular mereka hanya 51%, iaitu 1% mendahului Pakatan Rakyat. Mengapa ini berlaku? Kerana lambakan wasted vote yang tidak memberi kesan apa-apa terhadap proses pembentukan kerajaan. Bagi menjelaskan kesan wasted vote, sila teliti keputusan P.63 Tambun, Perak pada PRU-12.


Dalam contoh di atas, calon Barisan Nasional, Ahmad Husni menang dengan majoriti 5, 386. Secara automatik, jumlah undian sebanyak 22, 556 yang diperoleh calon PKR menjadi wasted vote untuk peratusan undian popular Pakatan Rakyat, kerana ianya tidak mampu mengubah apa-apa, terutama kepada jumlah kerusi di Parlimen. Namun, jumlah undian tersebut masih termasuk dalam 49% undian popular yang diperoleh Pakatan Rakyat pada PRU-12.

Jadi sekarang, fahamkah anda bagaimana manipulasi politik yang dilakukan oleh Barisan Nasional? Dengan menggunakan taktik sebegini, mereka tidak memerlukan politik wang atau bantuan pengundi hantu pun untuk menang. Malah pengundi zombie ini boleh dibawa masuk pada bila-bila masa sahaja untuk memastikan Barisan Nasional sekurang-kurangnya memperoleh 50% daripada jumlah peratusan undian popular. Magik, bukan?

Dan untuk pengetahuan anda, kelemahan sistem sebegini menyebabkan beberapa negara yang jauh lebih liberal mengambil pendekatan sistem undian secara proportional representation, iaitu dengan menyelarikan jumlah undian popular dengan jumlah peratusan kerusi. Misalnya, sebuah parti yang memperoleh undian popular sebanyak 40% akan memperoleh 40% daripada jumlah kerusi di dewan. Antara yang mengamalkan sistem ini ialah Israel dan Belanda. Beranikah kerajaan Malaysia menggunakan pendekatan ini untuk mewujudkan suasana pilihan raya yang lebih adil?

No comments:

Post a Comment